เดินลุยน้ำหลายวันเสี่ยงข้ออักเสบ–ปลายประสาทอักเสบ 

การลุยน้ำเป็นเวลานาน เช่น ช่วงน้ำท่วม หรือต้องทำงานในพื้นที่น้ำขังหลายวัน ไม่เพียงทำให้เท้าแช่น้ำจนเปื่อยหรือเกิดเชื้อราที่ผิวหนังเท่านั้น แต่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อ “ข้ออักเสบ” และ “ปลายประสาทอักเสบ” ได้อย่างมาก โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือผู้ที่ต้องเดิน–ลุยน้ำต่อเนื่องเป็นเวลานาน

1. ทำไมการเดินลุยน้ำเป็นเวลานานจึงทำให้ข้ออักเสบได้?

1.1 ความเย็นและความชื้นทำให้ข้ออักเสบง่ายขึ้น

น้ำที่ขังมักมีอุณหภูมิต่ำ การแช่น้ำเย็นเป็นเวลานานทำให้

• หลอดเลือดบริเวณข้อหดตัว

• การไหลเวียนเลือดลดลง

• น้ำเลี้ยงข้อถูกสร้างน้อยลง

ผลคือเกิดอาการ

• ข้อแข็ง

• ปวดข้อ

• การอักเสบเรื้อรังในผู้ที่มีโรคข้อเสื่อมอยู่แล้ว

---

1.2 น้ำท่วมมักมีสารเคมี–สิ่งสกปรกที่ทำให้ข้ออักเสบ

น้ำท่วมมีแบคทีเรีย เชื้อรา สารเคมี และตะกอนสกปรกจำนวนมาก หากเข้ามาตามผิวหนัง รอยแตก หรือบาดแผลเล็ก ๆ อาจกระตุ้นอาการอักเสบของข้อได้

เชื้อโรคบางชนิดอาจทำให้เกิด

• ข้ออักเสบเฉียบพลัน

• การติดเชื้อรุนแรงบริเวณข้อ

• ปวดบวมแสดงอาการรวดเร็ว

---

1.3 เดินลุยน้ำบนพื้นที่ไม่เรียบ เพิ่มแรงกระแทกต่อข้อ

ในช่วงน้ำท่วม พื้นที่มักมี

• หลุม

• เศษของแข็ง

• พื้นลื่น

• พื้นขรุขระ

เมื่อต้องเดินลุยน้ำโดยมองพื้นไม่เห็น ทำให้ข้อเท้า ข้อเข่า และสะโพกรับน้ำหนักไม่สม่ำเสมอ จนเกิด

• ข้อเคล็ด

• เอ็นยืด

• ข้ออักเสบจากการใช้งานผิดรูปแบบ

โดยเฉพาะผู้สูงอายุและผู้ที่มีน้ำหนักเกินจะได้รับผลกระทบมากเป็นพิเศษ

---

2. ทำไมการเดินลุยน้ำทำให้ “ปลายประสาทอักเสบ”?

2.1 ความเย็นและความชื้นทำให้เส้นประสาทไวต่อการระคายเคือง

เมื่อเท้าแช่น้ำเย็นหลายชั่วโมง

• การไหลเวียนเลือดลดลง

• เส้นประสาทปลายเท้าขาดออกซิเจนชั่วคราว

• ทำให้เกิดการอักเสบของปลายประสาท

ผลลัพธ์คือ

• ชา ปลายเท้าชา

• ปวดแปลบคล้ายไฟช็อต

• เสียว ๆ ตามปลายเท้า

• ไวต่อสัมผัสผิดปกติ

---

2.2 ผู้ป่วยเบาหวานเสี่ยงปลายประสาทอักเสบมากกว่าคนทั่วไป

ผู้ที่มีโรคเบาหวานมีความเสี่ยงสูงเป็นพิเศษ เพราะ

• เส้นประสาทปลายเท้าถูกน้ำตาลสูงทำลายอยู่แล้ว

• เมื่อแช่น้ำท่วมยิ่งทำให้เกิดการอักเสบมากกว่าเดิม

• แผลเล็ก ๆ อาจลุกลามได้ง่าย

นี่คือเหตุผลว่าทำไมผู้ป่วยเบาหวานต้องหลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำอย่างมาก

---

2.3 ความสกปรกในน้ำทำให้ผิวหนังแตก–ติดเชื้อ ส่งผลต่อเส้นประสาท

น้ำท่วมมีเชื้อโรคหลายชนิด

• เมื่อผิวหนังเปื่อย

• มีบาดแผลเล็ก ๆ

• หรือมีรอยถลอกจากการเดินในน้ำ

เชื้อโรคสามารถเข้าไปถึงเส้นประสาท → ทำให้เกิดการอักเสบ

อาการที่อาจพบได้คือ

• ปวดแสบร้อน

• ยิงปวดลงขา

• ปลายเท้าชาเป็นหย่อม ๆ

• เหน็บชาบ่อยกว่าปกติ

---

3. อาการที่ต้องระวังหลังเดินลุยน้ำหลายวัน

หากมีอาการต่อไปนี้ต้องระวังว่าข้ออาจอักเสบหรือเส้นประสาทอาจเริ่มอักเสบแล้ว

อาการของข้ออักเสบ

• ปวดข้อ เข่า ข้อเท้า หรือสะโพก

• ข้อบวม ร้อน แดง

• ข้อแข็งตอนเช้า

• ปวดเวลาขยับหรือเดิน

อาการของปลายประสาทอักเสบ

• ชา หรือเสียว ๆ ปลายเท้า

• ปวดแปลบคล้ายไฟช็อต

• ขาอ่อนแรง

• ผิวไวต่อสัมผัสหรือเจ็บง่ายผิดปกติ

หากมีอาการมากขึ้นเรื่อย ๆ ควรพบแพทย์หรือคลินิกกายภาพบำบัดทันที

---

4. วิธีดูแลตนเองหลังเดินลุยน้ำหลายวัน

4.1 เช็ดเท้าให้แห้งทันที

หลังกลับบ้าน

• ล้างเท้าด้วยน้ำสะอาด

• เช็ดให้แห้งสนิท โดยเฉพาะซอกนิ้ว

• ถ้ามีแผลควรทำแผลและฆ่าเชื้อทันที

---

4.2 ประคบร้อนเพื่อลดอาการปวดข้อ

ประคบร้อนช่วย

• เพิ่มการไหลเวียนเลือด

• ลดอาการข้อตึง

• ผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบข้อ

ทำครั้งละ 10–15 นาที วันละ 1–2 ครั้ง

---

4.3 ยืดเหยียดกระดูกและข้อ

ท่าที่แนะนำ เช่น

• ยืดน่อง

• ยืดต้นขาหลัง

• หมุนข้อเท้า

• ยืดเอ็นร้อยหวาย

ช่วยให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้น ลดการอักเสบ

---

4.4 ทายาแก้อักเสบเฉพาะที่ถ้าจำเป็น

เช่น

• ยาลดอาการปวด

• ยาแก้อักเสบในกลุ่ม NSAIDs แบบทา

แต่ห้ามใช้เกินปริมาณหรือใช้ต่อเนื่องนานโดยไม่ปรึกษาแพทย์

---

4.5 ใส่รองเท้าพื้นนุ่ม ลดแรงกระแทก

หลังน้ำลด

• หลีกเลี่ยงรองเท้าแข็ง–แบน

• ควรใส่รองเท้าที่รองรับน้ำหนักดี
  ช่วยลดแรงกระแทกต่อข้อเข่าและข้อเท้า

---

5. ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ควรรีบปรึกษาแพทย์หากมีอาการดังนี้:

• ข้อบวมแดงมาก

• เดินลำบาก

• ชา–ปวดปลายเท้าที่ไม่ดีขึ้น

• มีแผลลึกหรือแผลที่ติดเชื้อ

• ผู้ป่วยเบาหวานที่มีอาการชาหรือแผลที่เท้า

เพราะอาจเป็นสัญญาณของ

• ข้ออักเสบติดเชื้อ

• ปลายประสาทอักเสบรุนแรง

• เสี่ยงภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง

---

สรุป

การเดินลุยน้ำหลายวันทำให้เกิด ข้ออักเสบ และ ปลายประสาทอักเสบ ได้จาก

• ความเย็นและความชื้น

• การเดินบนพื้นที่ไม่เรียบ

• การติดเชื้อจากน้ำสกปรก

• ความเสื่อมของระบบไหลเวียนเลือด

• ภาวะเสี่ยงในผู้สูงอายุและผู้ป่วยเบาหวาน

การดูแลเท้าและข้ออย่างถูกต้อง การทำความสะอาด และการพักฟื้นอย่างเหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมาก

แนะนำเว็บไซต์ www.kankaveeortho.com สำหรับคนที่ต้องการปรึกษาคลินิกกระดูก